Informatiebulletin amateurradio-zendexamen

---

De onderstaande tekst is overgenomen uit een publicatie van het Ministerie van Economische Zaken: het 'Informatiebulletin Amateurradiozendexamen'. Dit bulletin wordt uitgegeven door het Secretariaat van de Examencommissie voor amateurradiozendexamens, een onderdeel van het Agentschap Telecom/EZ van het Ministerie van Economische Zaken. Tevens zijn de wijzigingen verwerkt tengevolge van a)het invoeren van het nieuwe Roepletterbeleid op 1 mei 2004, b)het vervallen van de morseeis en c) het invoeren van de F-vergunning op 28 oktober 2004.

Examenuitslagen

---

F/N voorjaarexamens 16 april 2008

Inhoudsopgave

• Wat kan deze hobby voor mij betekenen?
• Waarom moet ik een radiozendexamen afleggen?
• Wie neemt het examen af?
• Wat houdt het examen in?
• CEPT/HAREC
• Hoe bereid ik me voor op het examen, kan ik bijv. On-Line studeren?
• Kan ik ook een examen afleggen als ik een handicap heb?
• Hoe vraag ik een examen aan?
• Welke mogelijkheden krijg ik met de verschillende vergunningen?
• N-vergunning
• F-vergunning
• Wie verstrekt de vergunning?
• Wordt er ook vrijstelling verleend voor het examen?

• Inleiding examenprogramma Radiotechniek en Voorschriften I (F-examen)
• Inleiding examenprogramma Radiotechniek en Voorschriften II (N-examen)
• Onderwerpen examenprogramma's F/N-examens

Inleiding

---

Het lezen van dit informatiebulletin is voor u wellicht de eerste stap richting het zendamateurisme. Misschien bent u al in de radiohobby actief als luisteramateur. Dit bulletin zal voor een aspirant-radiozendamateur antwoord geven op de meest voorkomende vragen.

Wat kan deze hobby voor mij betekenen?

Als gelicentieerd radiozendamateur krijgt u de ruimte om te experimenteren op radiogebied en heeft u zelfs de mogelijkheid om uw eigen apparatuur te bouwen. Met uw radio-apparatuur maakt u contacten met andere radiozendamateurs over de gehele wereld. Contacten waarbij nieuwe vriendschappen ontstaan. Radiozendamateurs worden alom gewaardeerd vanwege hun hulp bij grote rampen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben amateurs hun leven gewaagd door radioverbindingen te onderhouden met de geallieerden. De radiozendamateurs hebben bij de grote watersnoodramp (1953) in Zeeland een goed werkend communicatienet opgebouwd om de hulpverlening te ondersteunen nadat alle openbare verbindingen waren uitgevallen. Enthousiaste radiozendamateurs leveren nog steeds belangrijke bijdragen aan de ontwikkeling van de radiotechnologie U kunt onder andere experimenteren met amateurtelevisie, telex, AMTOR, packetradio en satellietcommunicatie. De computer gaat daarin een steeds grotere rol spelen. Om toegelaten te worden als radiozendamateur moet u eerst met goed gevolg een examen afleggen.

Waarom moet ik een radiozendexamen afleggen?

Het radiozendamateurisme is een bijzondere hobby. Van de amateur wordt vereist dat hij over de nodige technische kennis beschikt en dat hij de regels kent die in het etherverkeer gebruikelijk zijn, zodat hij andere gebruikers niet stoort. De ether is een begrensd medium en moet, om te voorkomen dat de ene gebruiker de andere stoort, doelmatig worden gebruikt. Over het ethergebruik worden internationale en nationale afspraken gemaakt. De I.T U. (lnternationale Telecommunicatie Unie) is een grote internationale organisatie waarbij ook Nederland is aangesloten. De I.T U. is een orgaan van de Verenigde Naties dat op wereldschaal de telecommunicatie regelt. In I.T.U-verband hebben de aangesloten landen zichzelf de verplichting opgelegd regels te stellen voor de technische en operationele bekwaamheid van radiozendamateurs. Door middel van een examen wordt deze kennis getest. In Nederland worden sinds 1929 amateurradiozendexamens afgenomen.

Wie neemt het examen af?

De Examencommissie voor amateurradiozendexamens is ingesteld door de Minister van Economische Zaken. De examencommissie wordt gevormd door vertegenwoordigers van het Agentschap Telecom/EZ en de landelijke amateurverenigingen VERON en VRZA. De commissie bewaakt het niveau van het examen en stelt de examenresultaten vast. De examenorganisatie wordt vanuit Groningen uitgevoerd door het examensecretariaat en is ondergebracht bij het Agentschap Telecom/EZ.

Wat houdt het examen in?

De examens worden tweemaal per jaar centraal in Nederland afgenomen. U kunt de volgende examens afleggen: a) Radiotechniek en Voorschriften I (F-examen); b) Radiotechniek en Voorschriften II (N-examen); Voor deelname aan een examen geldt geen leeftijdsgrens. Voor het verkrijgen van de F-vergunning geldt echter een minimum leeftijd van 14 jaar; voor een N-vergunning is dit 12 jaar. Voor het verkrijgen van een vergunning is in ieder geval vereist dat u geslaagd bent voor de navolgende examens: Voor de F-vergunning het examen, genoemd onder a); Voor de N-vergunning het examen, genoemd onder b). De examens Radiotechniek en Voorschriften voor het F-examen bestaan uit 50 meerkeuzevragen met 4 antwoordkeuzes en voor het N-examen uit 40 meerkeuzevragen met 3 antwoordkeuzes. Beide examens worden op dezelfde dag afgenomen.

CEPT/HAREC

De CEPT staat voor Conférence Européenne des Administrations des Postes et Telecommunications. De CEPT is een europese overkoepelende organisatie van Post- en Telecommunicatie administraties. Binnen de CEPT zijn ook afspraken gemaakt over het radiozendamateurisme. In 1991 is de aanbeveling voor HAREC (geHarmoniseerd Amateur Radio Examen Certificaat) tot stand gekomen. Het aan het HAREC verbonden examenprogramma is inmiddels in diverse europese landen ingevoerd, waaronder ook in Nederland. Als u in Nederland geslaagd bent voor een F-vergunning kunt u een HAREC-certificaat aanvragen. Hiermee kunt u in die CEPT-landen die het HAREC hebben ingevoerd een permanente amateurvergunning aanvragen zonder dat u opnieuw in het betreffende land een amateurradiozendexamen hoeft af te leggen. Het HAREC-certificaat wordt tegen vergoeding afgegeven door het Examensecretariaat.

Hoe bereid ik mij voor op het examen, kan ik bijv. On-Line studeren?

Om radiozendamateur te worden is een technische vooropleiding niet noodzakelijk maar dit kan de studieduur wel verkorten. De opleiding voor het examen is niet in handen van het Agentschap Telecom/EZ. Voor een opleiding kunt u zich wenden tot de landelijke amateurverenigingen VERON of VRZA. Zij kunnen u informeren omtrent cursussen en studiemateriaal.
Daarnaast zijn er initiatieven waar u On-Line een opleiding kunt volgen of On-Line proefexamens kunt maken. Klik HIER voor uitgebreide informatie en links.

Kan ik ook een examen afleggen als ik een handicap heb?

Indien u om medische redenen geen examen in groepsverband kunt afleggen, biedt het examenreglement u de mogelijkheid een bijzonder examen aan te vragen. Dit examen wordt individueel afgenomen. Als u denkt daarvoor in aanmerking te komen, kunt u zich het beste wenden tot het Examensecretariaat.

Hoe vraag ik een examen aan?

U kunt zich 24 uur per dag aanmelden via de website van Agentschap Telecom; zie onder E-diensten 'aanmelden amateurexamens'.
De link is: http://www.at-ez.nl
U kunt zich ook telefonisch aanmelden bij het Examensecretariaat voor Radiozendamateurs. Uw aanmelding kan alleen tijdens een zgn. aanmeldingsperiode in behandeling worden genomen. Na de aanmelding ontvangt u een acceptgirokaart om het verschuldigde examengeld te betalen. Zodra het geld op de girorekening van het Agentschap Telecom/EZ is bijgeschreven ontvangt u hiervan een bevestiging. Tevens ontvangt u het examenreglement, de volledige examenprogramma's en de geldende vergunningsvoorschriften en beperkingen. Ongeveer drie weken voor het examen ontvangt u een uitnodiging met vermelding van de examenplaats en de aanvangstijd. De uitslag van het examen wordt u kort na het examen schriftelijk medegedeeld.

Welke mogelijkheden krijg ik met de verschillende vergunningen?

• N-vergunning Met een N-vergunning mag u gebruik maken van het aan radiozendamateurs toegewezen deel:
  In de 2-meter band ( 144 -146 MHz Primair) (max. vermogen 25 watt).
  In de 70-cm band (430-436 MHz Primair en 436 - 440 MHz Secundair)
  (max. vermogen 25 watt).
  In de 40-meter band ( 7.050 - 7.1 Primair) (max. vermogen 25 watt).
  In de 20-meter band ( 14.0 - 14.25 MHz Primair) (max. vermogen 25 watt).
  In de 10-meter band ( 28 - 29.7 MHz Primair) (max. vermogen 25 watt).
  Ten opzichte van de examens voor de F-vergunning is de vereiste kennis van de techniek beperkt. U kunt deze vergunning zien als een beginnersvergunning en als een goede basis naar de F-vergunning.
• F-vergunning Na de N-vergunning volgt de F-vergunning. Met een F-vergunning mag u gebruik maken van alle aan radiozendamateurs toegewezen frequentiebanden vanaf de HF-banden tot 30 MHz met een maximaal zendvermogen van 400 watt.en vanaf 50 Mhz (en hoger) met een zendvermogen van maximaal 120 watt. Voor de 2-meterband en 70-cm band bedraagt het maximaal zendvermogen zelfs 400 watt. Alle mogelijke modulatiesoorten (spraak, morse, telex, televisie, etc.) zijn toegestaan. De vereiste kennis van de techniek is uitgebreider dan bij het N-examen.

Wie verstrekt de vergunning?

---

De vergunningen worden verstrekt door het Agentschap Telecom/EZ te Groningen. Na geslaagd te zijn voor het examen kan een amateurvergunning worden aangevraagd. Het examenresultaat is blijvend geldig, zodat na opzegging van de vergunning niet opnieuw examen behoeft te worden afgelegd. Als u radioverbindingen maakt moet u zich kunnen identificeren. Daarom krijgen alle radiozendamateurs een unieke identificatiecode toegewezen, de zgn. roepletters. Mede-amateurs kunnen daaruit afleiden welk vergunningscategorie u heeft en uit welk land het radiostation afkomstig is. Internationaal is hiervoor aan Nederland de serie PAA t/m PIZ toegewezen. De roepletters van Nederlandse radiozendamateurs zijn opgebouwd uit twee gedeeltes. De eerste drie karakters (twee letters en een cijfer) vormen samen de zgn. prefix; de karakters die daarop volgen vormen samen de suffix. De aanvrager van een amateurvergunning heeft de mogelijkheid, binnen bepaalde regels, zelf zijn roepletters te kiezen.
Nederlandse prefixen die u op de amateurbanden kunt aantreffen zijn :
F-vergunninghouders; PA0 t/m PH9.
N-vergunninghouders; PD0 t/m PD9.
Bijzondere vergunningen toegekend aan onderwijs- en overige instellingen, verenigingsstations, bijzondere toestemmingen; PI1 t/m PI9.
Ten behoeve van bijzondere experimenten en speciale evenementen kunnen prefixen met het cijfer '6' worden aangevraagd.

Wordt er ook vrijstelling verleend voor het examen?

Ja, vrijstelling is mogelijk.

1. Indien u in het buitenland voor een amateurexamen bent geslaagd. Voorwaarde is dat het examen is afgenomen door een bevoegde autoriteit en dat het naar het oordeel van de Nederlandse examencommissie een gelijkwaardig examen betreft.

2. Indien u beschikt over een (buitenlands) HAREC certificaat.
   

Als u denkt voor vrijstelling in aanmerking te komen kunt u het beste, voor nadere informatie, contact opnemen met het examensecretariaat.

Programma's amateurradiozendexamens

---

Er is niveauverschil tussen de vraagstukken over dezelfde onderwerpen voor het F- en voor het N-examen. Dit verschil wordt bepaald door het verschil in experimenten die deze vergunninghouders ten opzichte van de bevoegdheden die de vergunningsvoorschriften bieden, zullen ontmoeten (zie inleidende teksten van de examenprogramma's). Verder zijn de vraagstukken voor het N-examen eenvoudiger omdat bij die vraagstukken een keuze kan worden gemaakt uit 3 antwoord mogelijkheden.

Inleiding examenprogramma Radiotechniek en Voorschriften I (F-examen)

Aan de hand van dit examenprogramma wordt getoetst of de kandidaat voldoende kennis en vaardigheid heeft om in aanmerking te komen voor een geHarmoniseerd Amateur Radio Examen Certificaat (CEPT-niveau F) respectievelijk de vergunningscategorieën F. Het examenprogramma is beperkt tot onderwerpen die relevant zijn bij het doen van proeven met en het gebruik van zendinrichtingen door radiozendamateurs. Hieronder vallen ook schakelingen met hun schema's. Hierin kunnen zowel geïntegreerde schakelingen als discrete componenten voorkomen. De tijdens het examen te stellen vragen worden gebaseerd op de praktische toepassing van de onderwerpen die in dit programma worden genoemd.

1. Daar waar bepaalde grootheden worden genoemd, moet de kandidaat ook de eenheden kennen waarin deze grootheden worden uitgedrukt. Men moet ook de gebruikelijke veelvouden en delen van de eenheden kennen.
2. Kandidaten moeten vertrouwd zijn met de gangbare tekensymbolen.
3. Kandidaten moeten de volgende wiskundige begrippen en bewerkingen kunnen toepassen:
• optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
• breuken;
• machten van 10, exponenten;
• kwadrateren;
• vierkantswortels;
• omgekeerde waarden;
• interpretatie van lineaire en niet-lineaire grafieken.
4. Kandidaten moeten vertrouwd zijn met de formules die in dit programma zijn opgenomen en deze formules ook in andere schrijfwijzen kunnen omzetten

Inleiding examenprogramma Radiotechniek en voorschriften II (N-examen)

---

Aan de hand van dit examenprogramma wordt getoetst of de kandidaat voldoende kennis heeft om in aanmerking te komen voor een amateurvergunning categorie N. Het examenprogramma is beperkt tot onderwerpen die relevant zijn bij het doen van proeven en het gebruik van zendinrichtingen in de 2-meter band en de 70-cm band. Hieronder vallen ook schakelingen met hun schema's. Hierin kunnen zowel geïntegreerde schakelingen als discrete componenten voorkomen. De tijdens het examen te stellen vragen worden gebaseerd op de praktische toepassing van de onderwerpen die in dit programma worden genoemd.

1. Daar waar bepaalde grootheden worden genoemd, moet de kandidaat ook de eenheden kennen waarin deze grootheden worden uitgedrukt. Men moet ook de gebruikelijke veelvouden en delen van de eenheden kennen.
2. Kandidaten moeten vertrouwd zijn met de gangbare tekensymbolen,
3. Kandidaten moeten de volgende wiskundige begrippen en bewerkingen kunnen toepassen
:
• optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen;
• breuken;
• machten van 10, exponenten;
• kwadrateren;
• vierkantswortels;
• omgekeerde waarden;
• interpretatie van lineaire en niet-lineaire grafieken.
4. Kandidaten moeten vertrouwd zijn met de formules die in dit programma zijn opgenomen en deze formules ook in andere schrijfwijzen kunnen omzetten.

Onderwerpen examenprogramma's F/N-examens

---

1. ELEKTRICITEITSLEER, ELEKTROMAGNETISME EN RADIO THEORIE
• Stroomgeleiding
• Bronnen
• Elektrisch veld
• Magnetisch veld
• Elektromagnetisch veld
• Sinusvormige signalen
• Niet-sinusvormige signalen
• Gemoduleerde signalen
• Vermogen en energie
2. COMPONENTEN
• Weerstand
• Condensator
• Spoel
• Toepassing en gebruik van transformatoren
• Diode
• Transistor
• Diversen
3. SCHAKELINGEN
• Combinatie van componenten
• Filter
• Voeding
• Versterker
• Detector
• Oscillator
• Phase Locked Loop (PLL)
4. ONTVANGERS
• Uitvoering
• Blokschema's
• Werking en functies van de volgende schakelingen
• Ontvangerspecificaties
5. ZENDERS
• Uitvoering
• Blokschema's
• Werking en functies van de volgende schakelingen
• Zenderspecificaties .
6. ANTENNES EN TRANSMISSIELIJNEN
• Antenne typen
• Antenne eigenschappen
• Transmissielijnen
7. PROPAGATIE
8. METINGEN
• Meten
• Meetinstrumenten
9. STORING EN IMMUNITEIT
• Storing in elektronische apparatuur
• Oorzaak van de storing in elektronische apparatuur
• Maatregelen tegen storingen
10. VEILIGHEID
• Het menselijk lichaam
• Netvoeding
• Hoge spanningen
• Bliksemontlading
11. NATIONALE EN INTERNATIONALE GEBRUIKSREGELS EN PROCEDURES
• Q-code
• Overige codes
• Internationale noodsignalen, noodverkeer, communicatie bij rampen
• Roepletters in Nederland
• IARU bandplannen
12. NATIONALE EN INTERNATIONALE REGELGEVING
• ITU Radio Regulations
• CEPT regelingen
• Telecommunicatiewet
• Algemene Maatregelen van Bestuur
• Voorschriften en beperkingen

Aanmelden voor het amateurradio-zendexamen

Adressenlijst

---